گرفتگی سیفون توالت ایرانی، ۳ روش ساده رفع گرفتگی بدون اسید

قبل از هر اقدامی این ۵ نکته حیاتی را بدانید!

• اگر جسمی داخل افتاده، هرگز سیفون را نکشید: فشار آب سیفون، جسم (گوشی، طلا، اسباب بازی) را به عمق لوله کشی ساختمان می‌برد و هزینه درآوردن آن را ۱۰ برابر می‌کند. حتی ممکن است امکان خارج کردن آن وجود نداشته باشد.
• اسید لوله بازکن حلال مشکلات نیست: اسید نمی‌تواند توده دستمال یا پلاستیک را حل کند؛ فقط چسب اتصالات لوله را می‌خورد و باعث نشت فاضلاب به سقف همسایه پایین می‌شود.
• برگشت آب از کف شور یعنی مشکل از سیفون نیست: اگر همزمان با توالت، آب از کف شور هم بالا می‌زند، گرفتگی در لوله اصلی (رایزر) است و تلاش روی کاسه توالت بی فایده است.
• تکنیک مهم تر از زور بازوست: در تلمبه زدن «کیپ بودن هوا» و در فنر زدن «چرخش» مهم است؛ فشار مستقیم و زورکی فقط باعث سوراخ شدن شترگلو می‌شود.
• قانون ۳۰ دقیقه را جدی بگیرید: اگر نیم ساعت با روش های خانگی تلاش کردید و باز نشد، دست نگه دارید. ادامه دادن در حالت خستگی، احتمال شکستن کاسه توالت را به شدت بالا می‌برد.

اول تشخیص بده؛ گرفتگی سیفون توالت ایرانی دقیقاً کجاست؟

قبل از هر اقدامی باید بدانید گرفتگی در خود سیفون است، در مسیر خروجی یا جای دیگری. بدون تشخیص، حتی بهترین روش هم ممکن است جواب ندهد.

1. تست سطل آب (تشخیص ۳۰ ثانیه ای)

در این تست، یک سطل آب معمولی را یک باره داخل کاسه توالت می‌ریزید، بدون اینکه سیفون را بکشید. اگر آب سریع و کامل پایین رفت، یعنی سیفون سالم است و گرفتگی اگر باشد سطحی یا در مسیر بعدی است. اگر آب بالا آمد و خیلی کند پایین رفت، احتمال گرفتگی شترگلو توالت خیلی زیاد است. اما اگر آب اصلاً پایین نرفت یا از جای دیگری مثل کف شور برگشت، باید به مسیرهای عمیق تر شک کرد. این تست ساده، جلوی بسیاری از تصمیم های اشتباه را می‌گیرد.

2. تفاوت گرفتگی سیفون، لوله خروجی و لوله اصلی

گرفتگی سیفون معمولاً با بالا آمدن آب در همان کاسه و تخلیه ناقص همراه است. گرفتگی لوله خروجی باعث می‌شود آب با تأخیر زیاد پایین برود و گاهی صدای قل قل شنیده شود. اما وقتی مشکل از مسیر اصلی باشد، علائمی مثل برگشت آب از کف شور یا درگیر شدن چند سرویس هم زمان دیده می‌شود. این اشتباه تشخیص داده می‌شود چون همه این حالت ها در نگاه اول گرفتگی توالت به نظر می‌رسند.

سریع ترین راه های باز کردن گرفتگی سیفون توالت ایرانی

پس از اینکه مطمئن شدید مشکل از سیفون است، می‌توانید بسته به شدت گرفتگی از راهکارهای زیر استفاده کنید. این روش ها از ساده به پیچیده مرتب شده‌اند.

1. گرفتگی سبک (آب کند تخلیه میشه)

در این حالت آب پایین می‌رود اما سرعت آن کمتر از حد معمول است.

• مایع ظرفشویی + آب جوش: نصف لیوان مایع ظرفشویی را داخل لوله بریزید و ۲۰ دقیقه صبر کنید تا چربی ها و لجن ها را در خود حل کند. سپس یک کتری آب جوش را با فشار داخل لوله خالی کنید. لیز بودن مایع و حرارت آب، گرفتگی های نرم را باز می‌کند.
• نمک + آب جوش: یک لیوان نمک و یک لیوان جوش شیرین را ترکیب کرده و داخل خروجی بریزید. بعد از ۳۰ دقیقه آب جوش بریزید. واکنش شیمیایی خفیف ایجاد شده می‌تواند مسیرهای تنگ شده توسط رسوبات را باز کند.
• ساخت قلاب فلزی: اگر حس می‌کنید چیزی مثل دستمال در نزدیکی خروجی گیر کرده، یک چوب لباسی فلزی را باز کنید، سر آن را قلاب کنید و سعی کنید عامل انسداد را بیرون بکشید (نه اینکه هل بدهید). اگر نیاز به آموزش بیشتر دارید پیشنهاد می‌کنیم آموزش رفع گرفتگی توالت فرنگی با چوب لباسی مطالعه نمایید.

2. گرفتگی متوسط (آب بالا میاد ولی میره)

در این شرایط مسیر نیمه مسدود است و نیاز به فشار هوا یا مکانیکی دارید.

• تلمبه چاه بازکن: دهانه تلمبه را دور سوراخ توالت کاملاً کیپ کنید. مقداری آب باید اطراف تلمبه باشد تا هوا نفوذ نکند. با حرکات سریع و قدرتمند بالا و پایین تلمبه بزنید. جالب است بدانید اصول رفع گرفتگی توالت با تلمبه مشابه است، اما در توالت ایرانی کیپ کردن دهانه کمی دشوارتر است و نیاز به دقت بیشتر دارد.
• فنر دستی: فنر را آرام وارد لوله کنید تا به مانع برسد. سپس دسته را بچرخانید. چرخش باعث می‌شود سر فنر در گرفتگی فرو رفته و آن را متلاشی کند.
• اشتباهات رایج موقع تلمبه زدن: بزرگترین اشتباه، تلمبه زدن بدون آب است. تلمبه برای انتقال فشار به آب نیاز دارد، نه هوا. همچنین بلند کردن کامل تلمبه از روی سنگ در حین کار، فشار مکش را از بین می‌برد.

3. گرفتگی شدید (آب اصلاً پایین نمیره)

وقتی هیچ راهی جواب نمی‌دهد، یعنی گرفتگی سخت و متراکم است.

• فنر برقی: این دستگاه با دور موتور بالا و قدرت چرخش زیاد، هر نوع گرفتگی (ریشه درخت، پارچه، سیمان) را خرد می‌کند. این کار معمولاً توسط متخصص انجام می‌شود.
• استفاده از کارواش خانگی به جای واترجت: اگر کارواش خانگی دارید، می‌توانید شلنگ را داخل لوله کرده و فشار آب را فعال کنید. فشار متمرکز می‌تواند لجن های سفت شده را بشکند.
• نحوه کار: فنر یا شلنگ را نباید بیش از حد فشار داد. باید با حرکت رفت و برگشتی و چرخش مداوم (در مورد فنر) مسیر را باز کرد. توقف طولانی در یک نقطه ممکن است باعث آسیب به لوله شود.

اگر جسم داخل توالت افتاده چه کار کنیم؟

افتادن اشیا در چاه توالت یکی از پرسترس ترین اتفاقات است. معمولاً گوشی موبایل، سوئیچ، اسباب بازی کودکان یا سر شیر آب و صابون داخل چاه می‌افتند. در این شرایط مهم ترین قانون “نکشیدن سیفون” است. اگر سیفون را بکشید یا آب بریزید، جسم از شترگلو عبور کرده و وارد شبکه اصلی فاضلاب می‌شود که دسترسی به آن بسیار دشوارتر است.

برای درآوردن جسم، ابتدا دستکش بلند بپوشید و دستتان را داخل سیفون ببرید؛ اکثر اوقات جسم در همان خمیدگی اول گیر کرده است. اگر دستتان نمی‌رسد، از یک گیره فاضلاب (چنگک دار) که در ابزارفروشی ها موجود است استفاده کنید. اگر جسم فلزی است، یک آهنربای قوی که به طناب بسته شده می‌تواند نجات دهنده باشد. اما اگر با این روش ها جسم خارج نشد و آب هم پایین نمی‌رود، یعنی جسم در نقطه کور گیر کرده و برای جلوگیری از شکستن کاسه توالت باید با ابزار تخصصی خارج شود.

اسید لوله بازکن؛ نجات دهنده یا نابودکننده؟

بسیاری از مردم تصور می‌کنند اسید حلال همه مشکلات است، اما واقعیت چیز دیگری است. اسیدهای لوله بازکن موجود در بازار معمولاً برای حل کردن چربی، مو و رسوبات آهکی طراحی شده‌اند. این مواد شیمیایی روی گرفتگی هایی که ناشی از پلاستیک، اسباب بازی، یا تراکم شدید دستمال کاغذی هستند، تقریباً هیچ تأثیری ندارند.

خطر اصلی اسید، آسیب پنهان آن است. چسبی که اتصالات لوله های پی وی سی (PVC) را به هم متصل کرده، در برابر اسید قوی بسیار آسیب پذیر است. استفاده مکرر یا ماندن طولانی مدت اسید در لوله باعث خورده شدن این چسب ها و نشت فاضلاب به طبقه پایین می‌شود. همچنین بخارات سمی آن در محیط کوچک دستشویی می‌تواند به ریه آسیب جدی بزند. اگر مجبور به استفاده شدید، حتماً از اسیدهای رقیق و استاندارد (حاوی اینهیبیتور) استفاده کنید، پنجره ها را باز بگذارید و هرگز آن را با شوینده های دیگر مخلوط نکنید.

نشانه هایی که میگه مشکل از سیفون نیست، از لوله کشیه

• گرفتگی های تکرارشونده: اگر هر چند روز یک بار لوله می‌گیرد و باز می‌شود، این نشانه یک گرفتگی لوله فاضلاب جدی است؛ احتمالاً ریشه درخت در لوله نفوذ کرده یا لوله اصلی دچار شکستگی شده است.
• برگشت آب از کف شور: وقتی سیفون توالت را می‌کشید و آب از کف شور حمام بالا می‌آید، یعنی مسیر خروجی مشترک این دو مسدود شده است.
• بوی بد بدون گرفتگی: استشمام بوی دائمی فاضلاب حتی وقتی آب روان است، نشان دهنده مشکل در ونت (هواکش) فاضلاب یا نقص در کارکرد سیفون هاست.
• ارتباط شیب لوله با گرفتگی سیفون: در این حالت آب می‌رود اما فضولات می‌مانند و به مرور خشک و سفت می‌شوند که در نهایت منجر به گرفتگی توالت با مدفوع خواهد شد. در این شرایط شاید نیاز به خدمات تخلیه چاه یا اصلاح لوله کشی باشد تا مشکل ریشه ای حل شود.

نتیجه تجربه عملی در باز کردن سیفون توالت ایرانی

در طول سال ها تجربه در سرویس دهی، متوجه شدیم که بیش از ۹۰٪ گرفتگی ها در توالت ایرانی صرفاً به خاطر استفاده بیش از حد از دستمال کاغذی و انداختن آن در چاه است. دستمال ها در آب باز نمی‌شوند، بلکه خمیر شده و در خمیدگی سیفون یک سد محکم می‌سازند. یک ترفند عالی برای افزایش قدرت تلمبه این است که لبه پلاستیکی آن را با کمی وازلین چرب کنید تا کاملاً به سنگ توالت بچسبد و هیچ هوایی رد و بدل نشود؛ این کار قدرت مکش را دو برابر می‌کند.

یک اشتباه کشنده در استفاده از فنر دستی، فشار دادن مستقیم آن بدون چرخش است. این کار باعث می‌شود فنر در خود بپیچد و گره بخورد که بیرون آوردن آن مکافات است. همچنین خانه هایی که همیشه مشکل گرفتگی دارند، معمولاً از خوشبوکننده های صابونی داخل لوله استفاده می‌کنند که خمیر شده و راه آب را می‌بندد. در سرویس های چاه بازکنی تهران بارها دیده‌ایم که بدترین محصولات برای توالت ایرانی، دستمال های حوله‌ای ضخیم هستند که به هیچ وجه نباید داخل چاه انداخته شوند.

پیشگیری از گرفتگی سیفون توالت ایرانی

پیشگیری از گرفتگی هزینه و دردسر بسیار کمتری نسبت به باز کردن آن دارد. ساده ترین کار این است که هفته‌ای یک بار، یک سطل بزرگ آب گرم (نه جوش که به کاسه آسیب بزند) را با فشار داخل توالت خالی کنید. این کار باعث می‌شود لجن هایی که به تازگی در حال رسوب در شترگلو هستند شسته شوند.

چیزهایی که «هرگز» نباید داخل توالت بروند شامل دستمال مرطوب، ته سیگار و نوار بهداشتی است. همان طور که گرفتگی توالت فرنگی با نوار بهداشتی یکی از بدترین انواع انسداد است، در توالت ایرانی نیز انداختن این مواد قاتل خاموش لوله های فاضلاب محسوب می‌شود. یک نکته طلایی با هزینه صفر: همیشه بعد از استفاده از توالت، قبل از بیرون آمدن مطمئن شوید که آب کاملاً تخلیه شده است؛ گاهی یک سیفون ناقص باعث ته نشین شدن فضولات و گرفتگی در نوبت بعدی استفاده می‌شود.

چه زمانی باید با لوله بازکن تماس بگیریم؟

گاهی اوقات تلاش‌های خانگی نه تنها مشکل را حل نمی‌کند، بلکه باعث پیچیده‌تر شدن آن می‌شود. اگر با این ۴ نشانه مواجه شدید، قطعا نیاز به متخصص دارید:

• آب از چندین خروجی خانه (توالت، سینک، کف‌شور) همزمان بالا زده است.
• بوی فاضلاب بسیار شدید و غیرقابل تحمل شده است.
• هنگام استفاده از ماشین لباسشویی، آب از توالت بیرون می‌زند.
• روش‌های خانگی (تلمبه و محلول) را امتحان کرده‌اید و گرفتگی باز نشده یا بلافاصله برگشته است.

ادامه دادن کار در این مرحله با ابزارهای غیرحرفه‌ای می‌تواند باعث شکستن کاسه توالت، سوراخ شدن لوله فاضلاب و نشت آب به طبقه پایین شود. آقای لوله بازکن با استفاده از دستگاه فنر برقی ژنراتوردار که قدرت چرخش و ضربه قابل کنترل دارد، گرفتگی را بدون کثیف‌کاری و شکستگی رفع می‌کند. تجهیزات حرفه‌ای می‌توانند گرفتگی‌های سیمانی، ریشه درخت و اجسام سخت را که هیچ محلولی حریفشان نیست، در چند دقیقه از بین ببرند.

سوالات متداول

آیا ریختن اسید لوله بازکن برای توالت ایرانی قدیمی خطرناک است؟

بله، به شدت. لوله های قدیمی معمولاً چدنی یا اتصالات ضعیف شده دارند. اسید می‌تواند باعث خوردگی فلز یا از بین رفتن آب بندی اتصالات شده و باعث نشتی به سقف همسایه پایین شود.

چرا بعد از استفاده از فنر دستی، دوباره لوله گرفت؟

فنر دستی معمولاً فقط یک سوراخ کوچک در وسط گرفتگی ایجاد می‌کند و نمی‌تواند رسوبات دیواره لوله را بتراشد. به همین دلیل پس از مدت کوتاهی، دوباره جرم ها جمع شده و مسیر مسدود می‌شود.

بهترین راه برای بیرون آوردن گوشی موبایل از چاه توالت چیست؟

اگر گوشی دیده می‌شود، با دستکش یا گیره بردارید. اگر در آب فرو رفته، از مکش جاروبرقی (آب و خاک) استفاده نکنید چون خطرناک است. بهترین راه استفاده از گیره فاضلاب یا تماس با لوله بازکن برای استفاده از ابزار مکش مخصوص است.

آیا نوشابه و سرکه واقعاً لوله را باز می‌کنند؟

این ترکیب برای گرفتگی های بسیار جزئی و سطحی (مثل چربی کم) موثر است، اما قدرت کافی برای حل کردن توده دستمال کاغذی یا فضولات سفت شده در شترگلو توالت ایرانی را ندارد.

تفاوت فنر زدن و تراکم هوا چیست؟

فنر زدن برای خرد کردن اجسام جامد، ریشه و لایه روبی رسوبات استفاده می‌شود. اما دستگاه تراکم هوا برای گرفتگی هایی که ناشی از شن و ماسه یا تجمع مواد نرم در مسیرهای طولانی است کاربرد دارد و با فشار ناگهانی هوا مسیر را باز می‌کند.